چگونگی و نحوه انحصار وراثت مادر می‌تواند برای برخی از شما نوعی دغدغه باشد. انحصار وراثت فرآیندی قانونی است که به‌موجب آن دارایی‌های متوفی به ورثه‌ی او منتقل می‌شود. وکیل مشهد بهترین راهنما در این پرونده‌ها برای احقاق حقوق طرفین است.

 در مورد انحصار وراثت مادر، ابتدا باید گواهی فوت او از اداره ثبت‌احوال دریافت شود. چنانچه در این مراحل به مشکل یا چالشی برخوردید از  وکیل ارث در مشهد کمک بگیرید. 

 سپس ورثه باید به شورای حل اختلاف محل سکونت مادر مراجعه کرده و درخواست صدور گواهی انحصار وراثت را ارائه دهند, همچنین در این بین باید تقسیم‌نامه ارث نیز منعقد گردد.

مدارک لازم شامل شناسنامه و کارت ملی ورثه و متوفی، گواهی فوت و گواهی تسلیم اظهارنامه مالیاتی است. پس از بررسی مدارک و انتشار آگهی در روزنامه رسمی، در صورت عدم اعتراض، گواهی انحصار وراثت صادر می‌شود که سهم هر یک از ورثه در دارایی‌ها مشخص شده و امکان انتقال قانونی اموال فراهم می‌گردد.

تصویری از انحصار ورثه

چگونگی تقسیم ارث مادر

در حقوق مدنی ایران، تقسیم ارث مادر به فرزندان و سایر وراث مطابق قوانین مربوطه و مبتنی بر تقسیم‌نامه زمین ارثی، انجام می‌شود. بر اساس ماده ۸۶۱ قانون مدنی، وارثان به سه‌طبقه تقسیم می‌شوند: طبقه اول شامل اولاد، والدین و زوج یا زوجه؛ طبقه دوم شامل اجداد، برادران، خواهران و اولاد آنها؛ و طبقه سوم شامل اعمام، عمات، اخوال و خالات و اولاد آنها است. در صورت فوت مادر، اگر فرزندی داشته باشد، ارث او ابتدا به فرزندانش می‌رسد. سهم‌الارث هر فرزند پسر دو برابر سهم‌الارث هر فرزند دختر است.

اگر مادر بدون فرزند فوت کند، ارث او به والدین و در صورت نبود والدین به برادران و خواهران و در نهایت به سایر وراث طبقات دوم و سوم می‌رسد. همچنین، زوج یا زوجه متوفی نیز سهم مشخصی از ارث دارد که در مورد زن، یک‌چهارم از کل ارث را دریافت می‌کند، مشروط بر اینکه مادر هیچ فرزندی نداشته باشد و در غیر این صورت، یک‌هشتم از ارث را به خود اختصاص می‌دهد. در ادامه چگونگی انحصار وراثت مادر را بررسی می‌کنیم.

نحوه انحصار وراثت مادر به چه صورت است؟

نحوه انحصار وراثت مادر به چه صورت است؟ انحصار وراثت مادر در حقوق ایران به معنای انتقال اموال و دارایی‌های او به ورثه پس از فوتش است. برای این که این انتقال به‌درستی صورت گیرد، باید ابتدا مسائل مربوط به تنظیم و تصدیق وصیت‌نامه و همچنین تعیین و شناسایی ورثه بررسی شود.

به‌این‌ترتیب، انحصار وراثت مادر یک فرایند حقوقی و قانونی است که باید با دقت و توجه به جزئیات قانونی و اسنادی انجام شود تا اموال و دارایی‌ها به‌درستی و بدون اشکال به ورثه منتقل گردد.

  • وصیت‌نامه

اگر مادر وصیت‌نامه‌ای داشته باشد، اولین گام بررسی و تایید صحت وصیت‌نامه است. وصیت‌نامه می‌تواند شامل تعیین سهمیه‌های خاصی برای برخی ورثه یا حتی افراد خارج از خانواده باشد. البته طبق قوانین ایران، فرد می‌تواند تنها تا یک سوم اموال خود را وصیت کند و بقیه باید مطابق با قواعد انحصار وراثت تقسیم شود. اگر وصیت‌نامه‌ای وجود نداشته باشد یا شامل موارد خاصی نباشد، تمامی اموال طبق قانون تقسیم می‌شود.

  • شناسایی ورثه

پس از بررسی وصیت‌نامه، شناسایی ورثه انجام می‌شود. ورثه شامل فرزندان، همسر، والدین و دیگر اقوام نسبی یا سببی مادر است. در قوانین ایران، وراث به سه‌طبقه تقسیم می‌شوند: طبقه اول شامل فرزندان و همسر، طبقه دوم شامل والدین و اجداد، و طبقه سوم شامل خواهران و برادران و فرزندان آن‌ها. اگر ورثه‌ای از طبقه اول وجود داشته باشد، نوبت به طبقه دوم و سوم نمی‌رسد.

  • سهم‌الارث

سهم‌الارث هر یک از ورثه بر اساس قانون مشخص می‌شود. درصورتی‌که مادر تنها یک فرزند داشته باشد، تمام اموال به او تعلق می‌گیرد. اگر فرزندان متعددی وجود داشته باشند، سهم هر فرزند پسر دو برابر سهم هر فرزند دختر است. همسر نیز یک هشتم از اموال را به‌عنوان سهم خود دریافت می‌کند اگر فرزند داشته باشد و یک چهارم اگر فرزندی نداشته باشد. والدین و دیگر اقوام نیز سهم‌های مشخصی دارند که در قانون تعریف شده است.

  • دیون و بدهی‌ها

پیش از تقسیم اموال، باید تمامی بدهی‌ها و دیون مادر از جمله هزینه‌های کفن‌ودفن، وام‌ها، و سایر تعهدات مالی او پرداخت شود. این مرحله از اهمیت بالایی برخوردار است؛ زیرا اگر دیون و بدهی‌ها پرداخت نشود، وراث مسئولیت پرداخت آن‌ها را بر عهده خواهند داشت.

  • انجام امور قانونی

پس از تعیین سهم‌الارث و پرداخت بدهی‌ها، مراحل قانونی انحصار وراثت باید طی شود. این مراحل شامل مراجعه به دادگاه و درخواست صدور گواهی انحصار وراثت است. دادگاه پس از بررسی مدارک و شواهد، گواهی انحصار وراثت را صادر می‌کند که بر اساس آن می‌توان اموال را به نام ورثه منتقل کرد.

تصویری از انحصار وراثت مادر

مدارک مورد نیاز تقسیم ارث مادر

مدارک مورد نیاز برای تقسیم ارث مادر:

1. اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی تمام وراث

2. اصل و کپی سند فوت مادر

3. اصل و کپی گواهی حصر وراثت

4. لیست اموال و دارایی‌های مادر

5. صورتحساب بانکی مادر (اختیاری)

6. مدارکی که نشان دهنده‌ی سهم وراث باشد (در صورت وجود)

7. اصل و کپی پروانه‌ی ازدواج مادر (در صورت متأهل بودن)

8. اصل و کپی طلاق‌نامه مادر (در صورت مطلقه بودن)

9. اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی پدر (در صورت فوت پدر)

10. اصل و کپی حکم طلاق (در صورت فوت پدر و مادر هر دو باهم)

نکات:

تمامی مدارک باید به‌صورت خوانا و بدون نقص ارائه شوند.

در صورت وجود اموال و دارایی‌های خاص (مانند املاک، خودرو، سهام) مدارک مربوط به آنها نیز باید ارائه شود.

اگر یکی از وراث صغیر باشد، باید برای او قیم تعیین شود و قیم مدارک لازم را ارائه دهد.

برای دریافت گواهی حصر وراثت باید به یکی از دفاتر اسناد رسمی مراجعه کنید.

مراحل انحصار وراثت مادر

طی صحیح مراحل انحصار وراثت مادر از اهمیت بسیاری برخوردار است، زیرا این فرآیند قانونی به وراث اجازه می‌دهد تا اموال و دارایی‌های متوفی را به‌صورت منظم و قانونی تقسیم کنند. عدم رعایت دقیق این مراحل می‌تواند منجر به بروز مشکلات حقوقی و اداری شود و اختلافات بین وراث را تشدید کند. همچنین، طی مراحل قانونی به‌صورت صحیح و کامل، از تضییع حقوق وراث جلوگیری می‌کند و اطمینان حاصل می‌شود که هر یک از وراث سهم عادلانه خود را دریافت می‌کنند.

علاوه بر این، این مراحل به شفاف‌سازی وضعیت مالی و دارایی‌های متوفی کمک می‌کند و امکان سوءاستفاده‌های احتمالی را به حداقل می‌رساند. به همین دلیل، توجه به جزئیات و رعایت کامل مراحل انحصار وراثت ضروری است تا فرآیند انتقال اموال به وراث به طور صحیح و بدون مشکلات پیش رود.

1. جمع آوری مدارک

برای انجام مراحل انحصار وراثت مادر، ابتدا باید مدارک لازم را جمع‌آوری کنید. این مدارک شامل شناسنامه و کارت ملی مادر متوفی، گواهی فوت صادره توسط اداره ثبت‌احوال، شناسنامه و کارت ملی کلیه وراث، سند ازدواج (در صورت وجود همسر)، وصیت‌نامه (در صورت وجود)، و اسناد مربوط به اموال و دارایی‌های متوفی است.

پس از تهیه این مدارک، وراث باید به شورای حل اختلاف محل سکونت متوفی مراجعه کنند و درخواست انحصار وراثت را ثبت نمایند. شورای حل اختلاف پس از بررسی مدارک و احراز هویت وراث، اقدام به صدور گواهی انحصار وراثت می‌کند. این گواهی بیانگر سهم هر یک از وراث از ارث و اموال متوفی است و به‌منظور تقسیم قانونی و صحیح اموال بین وراث ضروری است.

2. مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیکی قضایی:

برای آغاز فرآیند انحصار وراثت مادر، ابتدا باید با دردست‌داشتن مدارک لازم به یکی از دفاتر خدمات الکترونیکی قضایی مراجعه کنید. این مدارک شامل شناسنامه و کارت ملی مادر متوفی، گواهی فوت، شناسنامه و کارت ملی کلیه وراث، سند ازدواج (در صورت وجود همسر)، وصیت‌نامه (در صورت وجود)، و اسناد مربوط به اموال و دارایی‌های متوفی است. در دفتر خدمات الکترونیکی قضایی، فرم مربوطه را تکمیل کرده و به همراه مدارک به کارمند مربوطه ارائه دهید.

کارمند دفتر پس از بررسی مدارک و اطمینان از کامل‌بودن آنها، درخواست شما را در سیستم ثبت می‌کند. این فرآیند ثبت، اولین گام رسمی برای آغاز مراحل قانونی انحصار وراثت است و به شورای حل اختلاف ارجاع می‌شود تا بررسی‌های بعدی انجام و گواهی انحصار وراثت صادر گردد. این گواهی برای تقسیم قانونی و صحیح اموال و دارایی‌های متوفی بین وراث ضروری است.

3. دریافت نوبت از اداره سجلات اسناد و املاک:

پس از ثبت درخواست انحصار وراثت در دفتر خدمات الکترونیکی قضایی، مرحله بعدی دریافت نوبت از اداره اسناد و املاک محل سکونت متوفی است. برای این منظور، از طریق دفاتر خدمات الکترونیکی قضایی اقدام به دریافت نوبت کنید.

در این مرحله، با ارائه مدارک و اطلاعات لازم، درخواست نوبت به‌صورت الکترونیکی ثبت می‌شود. پس از ثبت نوبت، شما باید در تاریخ تعیین‌شده به اداره سجلات اسناد و املاک مراجعه کنید تا ادامه مراحل انحصار وراثت پیگیری شود. این نوبت‌گیری به‌منظور هماهنگی و جلوگیری از اتلاف وقت وراث و تسهیل در انجام مراحل قانونی انحصار وراثت انجام می‌شود.

4. مراجعه به اداره سجلات اسناد و املاک

در تاریخ و ساعت مقرر، با دردست‌داشتن مدارک و فرم تکمیل شده به اداره اسناد و املاک مراجعه کنید. مدارک لازم شامل شناسنامه و کارت ملی مادر متوفی، گواهی فوت، شناسنامه و کارت ملی کلیه وراث، سند ازدواج (در صورت وجود همسر)، وصیت‌نامه (در صورت وجود)، و اسناد مربوط به اموال و دارایی‌های متوفی است.

کارمند مربوطه در اداره اسناد و املاک پس از بررسی مجدد مدارک و اطمینان از صحت و کامل‌بودن آنها، گواهی حصر وراثت را صادر می‌کند. این گواهی به وراث اجازه می‌دهد تا اموال و دارایی‌های متوفی را به‌صورت قانونی تقسیم کنند و سهم هر یک از وراث مشخص شود. صدور این گواهی آخرین مرحله در فرآیند قانونی انحصار وراثت است و برای انجام سایر مراحل حقوقی و اداری ضروری است.

5. اخذ گواهی انحصار وراثت از شورای حل اختلاف

در برخی موارد، ممکن است نیاز به تأیید گواهی حصر وراثت توسط شورای حل اختلاف باشد. برای انجام این کار، پس از دریافت گواهی حصر وراثت از اداره سجلات اسناد و املاک، باید به شورای حل اختلاف محل سکونت متوفی مراجعه کنید. اطلاعات دقیق در مورد این نیازمندی را می‌توانید از اداره سجلات اسناد و املاک دریافت کنید.

در شورای حل اختلاف، مدارک شما مجدداً بررسی می‌شود و در صورت تأیید، گواهی حصر وراثت معتبر می‌گردد. این تأییدیه نهایی به شما اجازه می‌دهد تا اموال و دارایی‌های متوفی را به‌صورت قانونی و بدون هیچ‌گونه اشکالی تقسیم کنید و مسائل حقوقی و اداری مربوط به ارث را به طور کامل حل‌وفصل کنید.

نقش وکیل در انحصار وراثت مادر

نقش وکیل در انحصار وراثت مادر از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا وکیل می‌تواند با داشتن دانش و تجربه حقوقی مناسب، فرآیند انحصار وراثت را به‌صورت سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر انجام دهد. وکیل با بررسی و تحلیل مدارک و اسناد موردنیاز، به وارثان کمک می‌کند تا سهم هر یک از آنان به‌درستی مشخص شود. همچنین، وکیل می‌تواند در تنظیم اظهارنامه انحصار وراثت و ارائه آن به مراجع قضایی نقش موثری ایفا کند و از بروز مشکلات قانونی و حقوقی جلوگیری نماید.

علاوه بر این، وکیل می‌تواند در صورت وجود اختلافات بین وراث، به‌عنوان میانجی وارد عمل شده و با ارائه مشاوره‌های حقوقی، به حل‌وفصل این اختلافات کمک کند. در نهایت، حضور وکیل در این فرآیند، علاوه بر کاهش زمان و هزینه، موجب افزایش اطمینان و امنیت حقوقی برای تمامی طرفین درگیر خواهد شد.

نحوه تقسیم ارث مادر بین فرزند پسر و دختر

نحوه تقسیم ارث مادر بین فرزند پسر و دختر در قوانین ارث اسلامی، به‌ویژه در ایران، بر اساس قواعد خاصی انجام می‌شود. طبق این قوانین، سهم ارث پسر دو برابر سهم ارث دختر است. این موضوع در ماده 907 قانون مدنی ایران نیز تصریح شده است.

به‌طورکلی، تقسیم ارث مادر بین فرزند پسر و دختر به شرح مذکور است:

1. اگر مادر دارای فرزند پسر و دختر باشد: سهم هر پسر دو برابر سهم هر دختر خواهد بود. به‌عنوان مثال، اگر مادری یک پسر و یک دختر داشته باشد و کل ارث او 300 میلیون تومان باشد، این ارث به نسبت 2 به 1 بین پسر و دختر تقسیم می‌شود. یعنی پسر 200 میلیون تومان و دختر 100 میلیون تومان دریافت می‌کنند.

2. مثال با تعداد بیشتر فرزندان:

اگر مادری دارای دو پسر و یک دختر باشد و کل ارث او 600 میلیون تومان باشد:

  • سهم هر پسر 200 میلیون تومان و سهم دختر 100 میلیون تومان خواهد بود.
  • اگر مادری دارای یک پسر و دو دختر باشد و کل ارث او 600 میلیون تومان باشد:
  • سهم پسر 300 میلیون تومان و سهم هر دختر 150 میلیون تومان خواهد بود.

این نحوه تقسیم بر اساس قوانین شریعت اسلامی و قانون مدنی ایران است و ممکن است در برخی جوامع و سیستم‌های حقوقی دیگر، تفاوت‌هایی وجود داشته باشد. درهرصورت، مشورت با یک وکیل متخصص در امور ارث و انحصار وراثت می‌تواند به درک بهتر و اجرای صحیح قوانین کمک کند.

آیا مادر می‌تواند ارث خود را به یک فرزند بدهد؟

در پاسخ به این سوال باید گفت که بله مادر می‌تواند ارث خود را به یک فرزند بدهد، اما این موضوع نیاز به توضیحاتی دارد که در ادامه به‌صورت کامل بیان می‌شود.

طبق قوانین ارث و وصیت در کشورمان، هر شخص می‌تواند در زمان حیات خود درباره یک سوم از اموالش تصمیم بگیرد و وصیت کند؛ بنابراین، مادر می‌تواند یک سوم از اموال خود را به هر کسی که بخواهد، از جمله یک فرزند خاص، وصیت کند. اما درباره دو سوم باقی‌مانده اموال، قانون ارث به طور مشخص تعیین کرده که این اموال چگونه بین ورثه تقسیم شوند.

درصورتی‌که مادر بخواهد تمام اموال خود را به یک فرزند بدهد، می‌تواند در زمان حیات خود اموالش را به نام آن فرزند انتقال دهد. این انتقال اموال به‌عنوان هدیه یا بخشش محسوب می‌شود و پس از مرگ مادر، دیگر بخشی از ارث نخواهد بود و به وراث دیگر نمی‌رسد.

درهرحال، این انتقال اموال باید به‌صورت رسمی و قانونی ثبت شود تا از بروز مشکلات و اختلافات بعدی جلوگیری شود. همچنین، توجه به این نکته ضروری است که در صورت انتقال اموال به یکی از فرزندان، سایر فرزندان ممکن است اعتراض کنند و این مسئله نیازمند حل‌وفصل حقوقی خواهد بود؛ بنابراین، اگر مادر قصد دارد اموال خود را به یک فرزند بدهد، بهتر است با یک وکیل مشورت کند تا از جنبه‌های قانونی و حقوقی این اقدام آگاه شود و مراحل لازم به‌درستی طی شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

رزرو وقت مشاوره